Viêm Amidan là bệnh thường gặp trong các bệnh lý tai – mũi – họng ở trẻ em và người lớn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ người mắc bệnh viêm Amidan chiếm khoảng 30,6% trong tổng số các bệnh về hô hấp nói chung trên toàn cầu. Hiện nay, có rất nhiều thông tin về bệnh viêm Amidan, nhưng bài viết dưới đây được biên soạn mang tính chất ngắn gọn, dễ hiểu, để quý vị có cái nhìn tổng quan về bệnh viêm Amidan.
Mục lục:
- Bệnh viêm Amidan là gì?
- Triệu chứng viêm Amidan.
- Biến chứng của viêm Amidan.
- Phương pháp điều trị viêm Amidan hiện nay.
- Bệnh viêm Amidan là gì?
Viêm Amidan là viêm khu trú ở tổ chức Amidan khẩu cái, bệnh được chia làm hai thể:
- Viêm Amidan cấp tính: Là viêm sung huyết và xuất tiết của Amidan khẩu cái, do vi khuẩn hoặc virus gây nên, đôi khi là thời kỳ đầu của nhiều bệnh viêm nhiễm khác như: viêm khớp cấp, thấp tim, viêm cầu thận,…
- Viêm Amidan mạn tính: Là tình trạng Amidan khẩu cái viêm tái đi tái lại nhiều lần.
- Triệu chứng viêm Amidan.
- Viêm Amidan cấp tính:
- Triệu chứng cơ năng (người bệnh tự cảm thấy):
- Đau họng, có thể đau nhói lên tai, đau tăng lên rõ rệt khi nuốt, khi ho.
- Sốt
- Có thể kèm theo ho từng cơn, có đờm nhầy, giọng khàn nhẹ (nếu viêm nhiễm lan xuống thanh quản, khí quản)
- Triệu chứng thực thể (bác sĩ khám thấy):
- Amidan sưng to và đỏ, bề mặt có thể có chấm mủ hoặc màng trắng.
- Niêm mạc họng đỏ, thành sau họng xuất tiết nhầy.
- Đôi khi có dấu hiệu nhiễm trùng: Môi khô, lưỡi bẩn, hơi thở hôi.
- Viêm Amidan mạn tính (Đặc điểm tái phát nhiều lần):
- Triệu chứng cơ năng:
- Thường có cảm giác nuốt vướng, đôi khi cảm giác như có dị vật trong họng, có lúc đau họng.
- Hơi thở có mùi, mặc dù vệ sinh răng miệng tốt.
- Có thể kèm theo ho và khàn tiếng, ở trẻ em đôi khi thở khò khè, ngủ ngáy.
- Triệu chứng thực thể:
- Trên bề mặt Amidan có nhiều khe và hốc, nhiều lúc có thể nhìn thấy các chất như bã đậu màu trắng trong các khe, hốc này.
- Viêm Amidan mạn tính được chia làm 3 thể:
- Thể quá phát: Amidan to, lấn vào làm hẹp khoang họng.
- Thể xơ teo: Amidan nhỏ, xơ dính (thường gặp ở người lớn)
- Thể thông thường: Amidan không quá to hoặc quá nhỏ.
3) Biến chứng của viêm Amidan.
Viêm Amidan nếu không được điều trị đúng và kịp thời sẽ gây ảnh hưởng tới sức khỏe và chất lượng cuộc sống, có thể gây ra nhiều biến chứng như:
- Biến chứng tại chỗ: Viêm tấy, áp xe Amidan, áp xe quanh Amidan, viêm tấy thành bên họng, viêm họng mạn tính.
- Biến chứng gần: Viêm mũi xoang, viêm tai giữa, viêm thanh quản, viêm khí – phế quản, viêm hạch cổ mạn tính,…
- Biến chứng xa: Viêm khớp, viêm cầu thận, thấp tim,…
4) Phương pháp điều trị viêm Amidan hiện nay.
– Đối với viêm Amidan cấp tính:
- Tại chỗ: Súc họng bằng nước muối sinh lý hoặc các dung dịch kiềm như BBM, Betadine xanh,… ngày nhiều lần.
- Giảm đau, chống viêm nếu người bệnh cảm thấy đau nhiều, khó chịu.
- Kháng sinh: chỉ dùng khi có dấu hiệu nhiễm trùng như sốt, Amidan có mủ,…
- Nghỉ ngơi, uống nhiều nước.
– Đối với viêm Amidan mạn tính:
Phẫu thuật cắt Amidan hiện nay là rất phổ biến, tuy nhiên cần có chỉ định đúng, chặt chẽ, tránh trường hợp lạm dụng. Sau đây là chỉ định cắt Amidan theo tiêu chuẩn quốc tế và hướng dẫn của Bộ y tế:
- Amidan viêm tái phát nhiều lần: Theo hướng dẫn năm 2012 của Viện hàn lâm Hoa Kỳ về Tai Mũi Họng – Đầu cổ (AAO – HNS) và sách Bailey 2013 đều thống nhất chỉ định cắt Amidan trong những trường hợp viêm ít nhất 7 lần/năm, hoặc ít nhất 5 lần/năm trong 2 năm liền hoặc ít nhất 3 lần/năm trong 3 năm liền.
- Amidan viêm mạn tính gây biến chứng.
- Amidan viêm quá phát (độ 3,4) gây ngủ ngáy, nuốt vướng, khó nói, khó phát âm,…
- Amidan to 1 bên: Nghi có u, u nhú, nang, polyps, đặc biệt người có tuổi.
- Amidan viêm mạn tính hốc mủ gây hơi thở có mùi hôi, ảnh hưởng đến giao tiếp.
Tại khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện đa khoa Sài Gòn Nam Định, các bệnh nhân được khám kỹ, đánh giá và tư vấn chi tiết về bệnh viêm Amidan và các bệnh khác về chuyên khoa Tai Mũi Họng. Với kinh nghiệm phẫu thuật hơn 10.000 ca, chúng tôi khẳng định:
- 100% Amidan được lấy hết, không tái phát.
- An toàn: Kinh nghiệm xử lý vết mổ rất tốt.
- Không đau: Vì phẫu thuật được thực hiện dưới gây mê toàn thân nên trong suốt quá trình cắt Amidan, người bệnh sẽ không cảm thấy đau.
- Không cần kiêng nói sau phẫu thuật: Vì kỹ thuật mổ hiện đại, vết mổ được xử lý rất kỹ.
- Ra viện sớm: Thường 1 đến 2 ngày sau phẫu thuật.
- Nguồn tham khảo:
- Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh về tai mũi họng (Ban hành kèm theo Quyết định số 5643/QĐ-BYT ngày 31/12/2015 của Bộ trưởng Bộ Y tế) T141-145.
- Ngô Ngọc Liễn (2019), Bệnh học Tai Mũi Họng – Đầu mặt cổ. T312-317, NXB Y Học.
- American Academy of Otolaryngolory – Head and Neck Surgery. 2012 Clinical Indicators Compendium. Clinical Indicator: Tonsillectomy.
- Bailey’s Head and Neck Surgery Otolaryngology (2013). P1430-1442
- Tìm kiếm Google với từ khóa: viêm Amidan, phẫu thuật cắt Amidan.
