Sống chung với bệnh tiểu đường là một hành trình dài đòi hỏi sự kiên nhẫn. Việc liên tục kiểm soát đường huyết, tuân thủ chế độ ăn nghiêm ngặt và sự lo âu về biến chứng rất dễ dẫn đến trạng thái căng thẳng về mặt cảm xúc – thường gọi là “căng thẳng do tiểu đường” (Diabetes Distress).
Đặc biệt, tình trạng lo âu này lại càng tăng cao khi người bệnh gặp phải những hiểu lầm trong việc đọc chỉ số đường huyết tại nhà, dễ dẫn đến hoảng loạn không cần thiết, chủ quan hoặc nguy hiểm hơn là tự ý điều chỉnh liều thuốc/insulin.
Theo các chuyên gia thuộc Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF), có 3 hiểu lầm phổ biến nhất và cách khắc phục:
- Đánh đồng đường huyết lúc đói và sau khi ăn
- Hiểu lầm: Cho rằng đường huyết ở mọi thời điểm trong ngày đều phải nằm trong cùng một khoảng mục tiêu
- Thực tế: Đường huyết tăng sau bữa ăn là diễn biến sinh lý hoàn toàn bình thường. IDF khuyến cáo thời điểm đo sau ăn chuẩn nhất là từ 1 đến 2 giờ
- Phụ thuộc vào một con số đơn lẻ
- Hiểu lầm: Chủ quan với một kết quả “đẹp” và lo lắng quá mức với một chỉ số cao bất ngờ
- Thực tế: Theo dõi tiểu đường là một quá trình dài. Nếu sử dụng thiết bị theo dõi đường huyết liên tục (CGM), hãy chú ý đến khoảng thời gian đường huyết đạt chuẩn (TIR) và độ biến thiên thay vì chỉ nhìn vào một thời điểm
- Nhầm lẫn giữa chỉ số HbA1c và đường huyết hàng ngày
- Hiểu lầm: Đường huyết lúc đói bình thường thì chỉ số HbA1c chắc chắn sẽ tốt.
- Thực tế: HbA1c phản ánh lượng glucose trong máu gắn với hemoglobin thời gian khoảng 2 – 3 tháng và không bị ảnh hưởng bởi các thay đổi đường huyết tức thời trong ngày
Rủi ro lớn nhất là khi người bệnh tự ý tăng/giảm liều thuốc hoặc insulin dựa trên kết quả hiểu sai. Điều này có thể dẫn đến hạ đường huyết đột ngột hoặc tăng đường huyết cấp tính rất nguy hiểm đến tính mạng.
Một số điều cần làm để tâm lý luôn vững vàng
- Tập trung vào xu hướng: Theo dõi sự thay đổi đường huyết qua nhiều ngày thay vì quá lo âu vì một lần đo bất thường
- Ghi chép nhật ký đường huyết: Lưu lại chỉ số kèm ngữ cảnh (món ăn, vận động, mức độ căng thẳng) để dễ dàng trao đổi với bác sĩ
- Tuyệt đối không tự chỉnh thuốc: Thảo luận trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để có hướng điều chỉnh an toàn khi chỉ số nằm ngoài khoảng mục tiêu
- Nâng cao kiến thức: Tham gia các buổi tư vấn, hướng dẫn theo dõi đường huyết bài bản để biết rõ khoảng an toàn dành riêng cho thể trạng của mình








